Yüksekokul öğrencileri için sağlık sigortası

Önemli noktalar

Yüksekokul öğrenimine başlayan gençler aynı zamanda hayatın en heyecan verici bölümlerinden birine de adım atmış olurlar: yepyeni izlenimler, başka bir şehre taşınma, hâttâ belki yarı zamanlı küçük bir iş… İlk yarı dönem başlamadan önce öğrencilerin sağlık sigortası gibi önemli bazı şeyleri de halletmesi gerekir. Öğrencilerin sağlık sigortası konusunda nelere dikkat etmesi gerektiğini size burada açıklıyoruz.

Yüksekokul öğrencisi olarak sigorta yaptırma zorunluluğum var mı?

Almanya’da devlet yüksekokullarında veya devlet tarafından tanınmış olan yüksekokullarda öğrenim gören öğrencilerin, Sosyal Hizmetler Kanununun (SGB) V. cildinin 5. maddesinin 1. paragrafının 9. noktası gereğince kamusal bir sağlık sigortası kurumunda (GLV) sigortalı olması zorunludur. Öğrenci yüksekokula kaydını (Immatrikulation) yaptırırken sigortalı olduğunu belgelemek zorundadır. Sigortalı olma zorunluluğu otomatikman sosyal bakım sigortası zorunluluğunu da içerir.
Ancak, sağlık sigortasını özel bir sigorta şirketine yaptırmak isteyen yüksekokul öğrencileri zorunlu kamusal bir sağlık sigortasından muaf tutulabilirler (aşağıya bkz.). Bunun için verilecek dilekçenin süresi kayıt işleminden itibaren 3 aydır.

Şimdiye dek ebeveynlerimden birinin veya eşimin üzerinden sigortalıydım. Bu aile sigortası öğrenim süresince de devam edebilir mi?

Evet. Ancak bunun için aşağıdaki şartların yerine getirilmesi gerekir:

  • Ebeveynlerinden birinin üzerinden prim ödemeksizin sigortalı olan yüksekokul öğrencileri, bu aile sigortasından 25 yaşını bitirene dek faydalanabilirler.
  • Çalışmakta olan eşinin üzerinden aile sigortasına dahil olan yüksekokul öğrencilerinin sigortalılığı da yaş sınırlaması getirilmeden devam edebilir.
  • Ancak öğrenimin yanısıra çalışan öğrenciler şuna dikkat etmelidir: Kazandıkları gelir kendi adına sigortalandırmayı gerektirmeden çalışmaya devam edebilmesi için aşağıda belirtilen sınırın üstüne çıkmamalıdır. Aynı şekilde çalışma saatleri de belirtilen haftalık saatleri geçmemelidir. Belirtilen sınırlar hem ebeveynin hem de eşin üzerinden sigortalı olunması halinde geçerlidir. Yüksekokul öğrencisi olarak sigortalı olunması (KVdS, aşağıya bkz.) durumunda da aynı sınırlar geçerli olur.

Yüksekokul öğrencisi olarak öğrenimin yanısıra çalışabilir miyim?

Evet. Ancak aşağıdaki şartların yerine getirilmesi gerekir:

  • Tüm düşük kazanç sahipleri gibi yüksekokul öğrencileri de kazançları 450 avro sınırını aşmadıkça sosyal sigortadan muaftır. Yalnız dikkat: Bir işte çalışıyor olup kazancınız yukarıda belirtilen sınırı geçmese de, bu sağlık sigortası yaptırmak zorunluluğundan muafiyet getirmez; sağlık sigortasının aile üzerinden sigortalı olmak ya da yüksekokul öğrenci sağlık sigortasını (KVdS) yaptırmış olmak zorunludur.
  • Çalışan yüksekokul öğrencilerinin bir çalışan olarak sigortadan muaf tutulması, öğrencinin asıl faaliyetinin öğrenim olması (ordentlicher Studierender) gerekliliğidir. Yani bunun anlamı, öğrencinin zamanının ve çalışma gücünün çoğunu öğrenimine ayırması, kazanç sağladığı işin süresinin ve amacının öğreniminin önüne geçmemesi gerekliliğidir. Bu “çalışarak geçimini sağlayan yüksekokul öğrencisi ayrıcalığı”, öğrencinin haftalık çalışma saatinin 20’yi geçmemesini gerektirir. Bu durumda elde edilen kazancın miktarı herhangi bir rol oynamaz, 450 avro sınırını aşabilir. Dikkat: Bu düzenleme, aile sigortası üzerinden sigortalı olan öğrenciler için geçerli değildir (aşağıya bkz.).

Belirtilen haftalık çalışma saatinin üzerine çıkılmasına belirli bazı durumlarda izin verilir, örneğin sınırı geçen çalışma saatlerinin akşam saatlerine veya hafta sonuna denk gelmesi halinde. Ancak en önemli temel unsur, yukarıda da açıklandığı gibi yüksekokul öğrencisinin öğrenimine ayırdığı zamanın ve çalışma gücünün öğrenimi için yeterli olmasıdır. Yani, asıl görev öğrenim, para kazanmak için bir işte çalışma ise ikinci derecede öneme sahip olmalıdır.

  • Ailesi üzerinden sigortalı olan yüksekokul öğrencileri için ise, haftalık çalışma saatinin önemi yoktur. Bu durumda, cüzi miktarda çalışmadan (geringfügige Beschäftigung) elde edilen kazancın ayda 450 avro sınırını geçmemesi gerekmektedir, yani “minijob” denen işlerde olduğu gibi. Ailesi üzerinden sigortalı olan yüksekokul öğrencileri için aylık kazanç sınırı 435 avrodur (2018 itibarıyla).

Şu anda özel bir sağlık sigortası kurumunda sigortalıyım. Öğrenime başlarken sahip olduğum opsiyonlar hangileri?

Öğrenime başlamadan önce özel bir sağlık sigortası kurumunda sigortalı olanlar şu seçeneklere sahiptirler: Yukarıda belirtilen şartları yerine getirerek yüksekokul öğrencisi olarak sigorta (KVdS, aşağıya bkz.) yaptırmak veya kamusal sağlık sigortasından muaf tutulmayı sağlayarak özel bir sağlık sigortası kurumunda sigorta yaptırmak.

Yalnızca yüksekokul öğrencilerinin yararlanabileceği bir öğrenci sağlık sigortası var mı?

Evet, var. Öğrenime başlarken aile üzerinden sağlık sigortası bulunmuyorsa veya öğrenci 25 yaşını doldurmuş olduğundan dolayı bu aile sigortası kapsamından çıkmışsa, öğrenci, zorunlu “yüksekokul öğrencileri için sağlık sigortası” (KVdS) yaptırır. KVdS, kamusal sağlık sigortası kurumlarınca düşük bir prim karşılığında sunulur.

Bunu bilmenizde yarar var:

  • KVdS üzerinden sigortalı olan ve öğrenimin yanısıra bir işte çalışmak isteyen (ordentlicher Studierender) yüksekokul öğrencileri, yukarıda belirtilen haftalık çalışma saati sınırını (20) aşmamaya dikkat etmelidir.
  • Öğrenimini, dönüşümlü olarak hem bir yüksekokulda ders alarak hem de bir şirkette çalışarak dual sistem yüksekokul öğrenimi olarak gören öğrenciler, KVdS’den faydalanamaz.

Sağlık sigortamı kaç yaşına kadar yüksekokul öğrenci sigortası olarak yaptırabilirim? Yüksekokul öğrenci sağlık sigortası (KVdS) öğrenim süremin ne kadarını kapsar?

KVdS sigortası aşağıdaki durumlardan birinin tamamlanmasıyla sona erer:

  • Yüksekokul öğrencisi 30 yaşını doldurduğunda, yani 30. doğum gününü kutladığında.
  • Yüksekokul öğrencisinin kaydını yaptırdıktan sonra öğrenim süresi olarak öngörülen 14 yarı dönemlik sürenin sonuna geldiğinde.

Bu her iki durumda da öğrenci sağlık sigortası, öğrencinin son kaydını yaptırdığı yarı dönemin bitmesiyle sona erer.

Yüksekokul öğrenci sağlık sigortasının (KVdS) süresi uzatılabilir mi?

Evet. İstisnai durumlarda ve sağlık sigortası kurumunun verilen dilekçe hakkında pozitif karar vermesi durumunda, KVdS uzatılabilir. İstisnai durumlar şunlardır:

  • Yaş sınırının geçilmesini veya öngörülenden daha uzun öğrenim süresini mazur gösterecek bir öğrenim dalı okuyorsanız. Örneğin sınavların başarı ile geçilmesi için uzun süreli bir hazırlanma dönemi gerektiren özel bir dal okunması veya bir öğrenimin dalının bitirilmesi için birkaç dalda birden bitirme sınavı verilmesi gerekiyorsa.
  • Ailevi veya kişisel nedenlerin bulunması halinde, örneğin bir bebek doğumu ve sonrasında bakımı, hasta bir aile bireyinin bakımının üstlenilmesi, öğrencinin kendinin en az 3 ay sürmüş olan bir hastalığa yakalanmış olması gibi nedenlerle.
  • Sosyal alanda bir yıl gönüllü (FSJ) çalışma, ekolojik alanda bir yıl gönüllü (FÖJ) çalışma, gelişmekte olan ülkelerde yardım hizmeti sunma görevi, gönüllü askerlik, yüksekokulun kurullarında öğrenci olarak görev alma.
  • Özellikle bir yüksekokulda okumak için gerekli önkoşullara ulaşmak için dışardan eğitim alma.

Ancak KVdS süresinin uzatıldığında da bu süre en geç 37 yaş doldurduğunda biter.

Yüksekokul öğrenci sağlık sigortası (KVdS) primleri ne kadar?

KVdS kapsamında sigortalı olan bir yüksekokul öğrencisinin ödeyeceği aylık prim aşağıda gösterildiği gibi hesaplanır:

  • Kamusal sağlık sigortası kurumuna ödenen yasanın belirlediği sağlık sigortası primi, 2018 yılı için 66,33 avrodur.
  • Kamusal sağlık sigortası kurumuna ödenen yasanın belirlediği bakım sigortası primi, 2018 yılı için 16,55 avrodur. 23 yaşını geçen çocuksuz yüksekokul öğrencileri prim olarak 18,17 avro öder.
  • Bunlara ayrıca, tutarı sigorta kurumuna göre farklılık gösteren bir de ek prim eklenir.

KVdS kapsamında sigortalı olan ve aynı zamanda BAföG alan öğrencilere mahsus bir mali yardım var mı?

KVdS kapsamında sigortalı olan ve BAföG (“Bundesausbildungsförderungsgesetz” = Federal Eğitim ve Öğretimi Teşvik Yasası) alan öğrenciler, sağlık ve bakım sigortaları için ek bir mali yardım alabilirler. Bu ek mali yardım, 2018 yılı için alınan BAföG miktarına bağlı olmaksızın,

  • sağlık sigortası için 71 avrodur.
  • bakım sigortası için 15 avrodur.

Bunun için BAföG dairesine dilekçe verilmelidir.

Yüksekokul öğrenci sağlık sigortası yurtdışında da, örneğin bir yarı dönemi yurtdışındaki bir üniversitede okuduğumda da geçerli olur mu?

Sigortanın yurtdışında geçerliliği, bu yarı dönemi hangi ülkede geçireceğinize bağlı olarak değişir.

Kamusal sağlık sigortası kurumunun kapsadığı sağlık hizmetlerinden yararlanmak aşağıda belirtilen ülkelerde mümkündür:

  • Bütün AB ülkelerinde
  • Bütün Avrupa Ekonomik Alanı (AEA) ülkelerinde
  • Almanya ile sosyal sigorta anlaşması yapmış olan ülkelerde

Bulunduğunuz ülkede Almanya’da sağlık sigortası kurumunda sigortalı olduğunu kanıtlayan bir belgeyi göstermeniz gereklidir.
Ancak dikkat:

  • Bulunduğunuz ülkede alacağınız sağlık hizmetleri, ülkenin kamusal sağlık sigortası kurumlarınca sunulan hizmetler olabilir.
  • Bazı hizmetler için o ülkede alınan katılım paylarını kendinizin ödemesi söz konusu olabilir. Bu nedenle, bu türlü masrafları üstelenen ek bir özel sigorta yaptırmakta fayda olabilir.

Yurtdışında geçirilen yarı dönem, Almanya’nın sosyal sigorta anlaşması yapmamış olduğu bir ülkede geçiriliyorsa, Alman kamusal sağlık sigortası kurumu bu ülkede alınan sağlık hizmetlerinin masraflarını karşılamaz. Böyle bir durumda öğrenci yurtdışında geçireceği süre için özel sigorta yaptırmak zorundadır.

Yüksekokul öğrenci sağlık sigortası sona erdikten sonra ne olur?

Yüksekokul öğrencileri için sağlık sigortası yukarıda belirtilen nedenlerden dolayı devam edememesi halinde öğrencinin üç seçeneği vardır:

  • Yüksekokul öğrenci sağlık sigortasının sona ermesinden sonra kamusal sağlık sigortası kurumunda otomatikman “kendi isteğiyle” sigortalı olarak sigortalılığını devam ettirir ve daha yüksek aylık prim öder. Bazı belirli şartlar yerine getirildiğinde, öğreniminin sonuna kadar, ancak azami 6 ay, geçiş dönemi düzenlemesi olarak indirimli prim ödemesi mümkün olabilir.
  • Öğrenci, başka bir kamusal sağlık sigortası kurumuna geçebilir. Ancak bunun için, halihazırda geçerli olan sigorta sürelere uyularak feshedilmeden önce, yeni sigorta kurumuna geçmek için dilekçe vermiş olması ve yeni sigorta kurumundan kabul onayı almış olması gerekir. Başka bir kamusal sağlık sigortası kurumuna geçmek, sigortalısı olduğunuz öğrenci sağlık sigortası (KVdS) devam ederken de mümkündür, ancak Sosyal Hizmetler Kanununun (SGB) V. cildinin 175. maddesinin 4. paragrafında belirtilen bağlayıcı sürelere uymak kaydıyla.
  • Yüksekokul öğrencisi özel bir sigorta kurumuna geçebilir. Ancak bunu otomatikman “kendi isteğiyle” sigortalı statüsüne geçmemesi için sağlık sigortası kurumuna zamanında bildirilmelidir. Öğrenci sistem değiştireceğini, sigorta kurumundan sigortasının sona ereceğini öğrendiği bilgisini almasından sonraki 2 hafta içinde (SGB’nin V. cildinin 188. maddesinin 4. paragrafı gereğince) sağlık sigortası kurumuna bildirmelidir.

Yüksekokul öğrencisi olarak kamusal sigorta kurumundan özel sigortaya geçebilir miyim?

Yüksekokul öğrencilerinin kamusal sigorta kurumundan muaf tutularak özel bir sigortaya geçmeleri aşağıdaki durumlarda mümkündür:

  • Öğrenime başlarken
  • O zamana dek geçerli olan aile sigortasının yukarıda belirtildiği gibi yaş sınırının aşılması nedeniyle geçerliliğini yitirmesi halinde
  • O zamana dek geçerli olan KVdS sigortasının yukarıda belirtildiği nedenlerden dolayı (yaş sınırının veya toplam yarı dönem sayısının aşılması) geçerliliğini yitirmesi halinde

Yüksekokul öğrenimine başlarken kamusal bir sigorta kurumundan özel bir sigortaya geçmek istendiğinde şu noktalara dikkat edilmelidir:

  • Kamusal sigorta kurumundan muaf tutulma işlemi yüksekokula kayıt yaptırıldıktan sonra en geç 3 ay içinde gerçekleşmelidir.
  • Verilen bu karar tüm öğrenim süresi boyunca bağlayıcıdır, caymak esas olarak mümkün değildir.
  • Öğrenim tamamlandıktan sonra da bazı belirli şartlarda kamusal sağlık sigortası kurumuna geri dönmenize izin verilmez.

Yüksek öğrenimini Almanya’da yapan yabancı öğrencilerin de sağlık sigortası yaptırma zorunluluğu var mı?

Evet, var. Yabancı yüksekokul öğrencileri de yüksekokula kayıtlarını yaptırırken sağlık sigortaları olduğunu belgelemek zorundadır.

  • Aynı Alman öğrencilerin olduğu gibi, yabancı öğrenciler de yukarıda açıklanan şartlara uyarak Almanya’da kamusal veya özel bir sigorta kurumunda sağlık sigortası yaptırabilirler.
  • Yabancı öğrencinin kendi ülkesinde sağlık sigortasının olması ve ülkesinin Almanya ile sosyal sigorta anlaşmasının bulunması halinde, öğrenci ülkesinde sigortalı olduğunu Almanya’daki bir kamusal sağlık sigortası kurumu tarafından onaylatabilir. Ülkesindeki sigortanın hangi sağlık hizmetlerini kapsadığını ve onay için hangi evrakların gerekli olduğunu ülkesinde sigortalısı olduğu kurumla Almanya’ya gelmeden önce açıklığa kavuşturmalıdır. 

Kendi ülkesinde özel bir sigorta kurumunda sigortalı olan bir öğrencinin sigortalılığı Almanya’da da geçerli olabilir. Bu durumda da ülkesindeki sigortanın hangi sağlık hizmetlerini kapsadığını ve onay için hangi evrakların gerekli olduğunu ülkesinde sigortalısı olduğu kurumla Almanya’ya gelmeden önce açıklığa kavuşturmalıdır. 

Sorularınız mı var? Bunları cevaplandırmak için kişisel bir görüşme mi istiyorsunuz?

UPD uzmanlarımız sorularınızı cevaplamaya her zaman hazırdır.

Önemli not: Posta yoluyla bize ulaştıracağınız hiçbir evrakın lütfen asıllarını göndermeyiniz, zarfın içine yalnızca fotokopilerini koyunuz. Evraklarınızı size maalesef geri gönderemiyoruz. Veri gizliliği yükümlülüğümüzden dolayı yönetmelikler uyarınca işlemden sonra evraklarınız imha edilmektedir.

© 2016 UPD Patientenberatung Deutschland gGmbH – Sağlık konularına ilişkin bu danışma olanağı yalnızca sizi bilgilendirmek için sunulmaktadır, lisanslı bir hekimin kişisel olarak yapacağı muayene, tetkik veya teşhis görüşmesinin yerine kesinlikle geçmez. Burada sunulan içerikler kendi başınıza tanı koyma ve/veya ilaçla tedavi kararı almak için kullanılamaz.